Nefesli çalgılarda ve şanda cümle sınırları fiziksel bir zorunlulukla belirlenir. Yaylı çalgılarda böyle bir sınır yoktur; yay sürekli çalabilir. Bu, bir avantaj gibi görünür ama bir risk taşır. Sınırsız süreklilik, cümle yapısının kaybolmasına yol açar.
Bu nedenle kemancı, nefesi bilinçli olarak kurgular. Cümle sınırı dört ölçütle belirlenir. Birincisi armonidir; bir çözülme noktası doğal bir sınır sunar. İkincisi ezgi yapısıdır; motiflerin tekrarı ve gruplanması sınırları gösterir.
Üçüncüsü metindir; eğer eser vokal kökenliyse ya da bir metne dayanıyorsa söz yapısı izlenir. Dördüncüsü nefes alınabilirliktir; cümle söylenebilir uzunlukta olmalıdır. Bu son ölçüt en pratik olanıdır. Bir cümleyi söylemeye çalışmak, sınırlarını hızla belirler; söylenemeyecek kadar uzun bir cümle çoğu zaman yanlış kurulmuştur.
Sınır kurma araçları üçtür. Birincisi zamandır; sınırda çok küçük bir genişleme yapılır. İkincisi dinamiktir; cümle sonunda ses hafifçe geri çekilir. Üçüncüsü artikülasyondur; sınırda yay hafifçe kaldırılır ya da hafifletilir.
Bu üçü birlikte kullanıldığında sınır abartısız biçimde duyulur.
Doruk noktası da işaretlenir. Her cümlenin nereye doğru yöneldiği yazıldığında, dinamik kararları kendiliğinden tutarlı hâle gelir.
Derslerimizde cümle kurma, söyleme sınaması ve armonik analiz üzerinden çalıştırılır.