Eserler ve repertuvar

Bartók'un Solo Keman Sonatı: Yehudi Menuhin İçin

13 Temmuz 2026 2 dk okuma

Bartók, solo keman sonatını 1944'te Yehudi Menuhin'in isteği üzerine yazdı. Eser, bestecinin son dönem üretimine aittir ve dört bölümden oluşur. Birinci bölümün adı Tempo di ciaccona'dır ve Bach'ın Chaconne'una açık bir göndermedir. İkinci bölüm bir fugadır; solo keman için yazılmış en zorlu fugalardan biri sayılır.

Üçüncü bölüm Melodia'dır; sakin, uzun soluklu ve neredeyse şarkı gibidir. Dördüncü bölüm Presto'dur; hızlı, hafif ve sürekli hareket hâlindedir. Bu dört bölümlü yapı doğrudan Bach'ın solo sonatlarının düzenini izler. Zorluk üç kaynaktan gelir.

Birincisi çok seslilikdir; fuga bölümünde üç ayrı hat aynı anda taşınmalıdır. İkincisi entonasyondur; Bartók'un armonik dili geleneksel referans noktalarını azaltır. Üçüncüsü tınıdır; sul ponticello, flajole ve çeşitli yay teknikleri yoğun kullanılır. Eserin bir başka özelliği çeyrek seslerdir.

Son bölümde besteci çeyrek ses kullandı; Menuhin bu bölümü yarım seslerle çaldı ve iki sürüm bugün de birlikte dolaşımdadır. Eser ilk kez 1944'te New York'ta seslendirildi ve bestecinin ölümünden önce çalınan son büyük yapıtlarından biri oldu.

Menuhin ile yazışmalar da kaynaktır. Besteci ile icracı arasındaki mektuplar, bazı teknik kararların nasıl alındığını doğrudan belgeler.

Derslerimizde yirminci yüzyıl solo repertuvarı, çok sesli dinleme ve genişletilmiş teknikler üzerinden çalışılır.

Sık Sorulan Sorular

Çeyrek sesli sürüm mü çalınmalı?

İki uygulama da kabul görür. Besteci metni çeyrek ses içerir; ilk icracının uyarlaması yaygınlaştı ve bugün de sık tercih ediliyor.

Bu eser Bach'ın hangi yönünü izler?

Dört bölümlü sonat düzenini ve çok sesli solo yazıyı. Birinci bölümün adı bu bağı açıkça kurar.

İlgili Yazılar

← Tüm blog yazıları | eserler ve repertuvar bölümümüz